Potrzeba matką wynalazku czyli crackerskie modyfikacje

Modyfikacji sprzętowych nigdy nie za wiele. Sporo do powiedzenia o kilku nietypowych "modach" ma Bacchus/Fairlight w jednym z ostatnich videoblogów Fairlight TV (oznaczony numerem #85). Zaprezentował w nim C64, C128 oraz stację dysków 1541 zmodyfikowane dla własnych potrzeb. Komputery te, używał przez lata do realizowania crackerskich marzeń, co zaowocowało w postaci sporej listy prac na CSDb. Co takiego niestandardowego znajdziemy w środku jednej z tych maszyn?

Skupmy się na najbardziej rozbudowanej z nich, czyli Commodore 64 w wersji - brązowy chlebak z płytą główna 250407 rev.A. Obudowa jest nawiercona w kilku miejscach aby wyprowadzić na światło dzienne różnego rodzaju przełączniki i diody LED. Dwie dźwigienki służą do wybierania jednego z czterech kernali w tym Professional DOS oraz dwie wersje Kernala od Commodore. To bardzo prosty przełącznik którego popełnił choć raz w życiu każdy "modder" komodorków

Dalej robi się ciekawiej – dwie z diod LED, wskazują aktywny bank układu VIC-II (najniższe dwa bity adresu $DD00) co pozwala na szybsze zlokalizowanie duszków, czy innych elementów graficznych analizowanej gry. Odpowiadają one również na pytanie czy program wykorzystuje więcej niż jeden bank np. w ekranie głównym rozgrywki.

Pozostałe trzy diody sygnalizują stan adresu $01, a konkretniej jego trzy najniższe bity czyli widoczność RAM i układów ROM jak Kernal czy BASIC.

Kolejna dźwigienka pozwala odłączyć kartridż (nie znalazłem opisu tej modyfikacji ale zapewne mowa tu o liniach EXROM oraz GAME) dzięki czemu możemy uruchomić C64 z podpiętym kartridżem a komputer uruchomi się w standardowy sposób, tak jakby kartridż nie był wpięty. Uruchomienie monitora pamięci pozwoli podejrzeć zawartość EPROMu kartridża i tym samym zrzucić go do pliku w celu dalszej analizy, crackowania itp.

W tylnej części obudowy Pontus umieścił przycisk pozwalający zresetować komputer oraz przełącznik którym można wybrać jeden z dwóch trybów resetu. Standardowy reset (całkowity) to taki który obejmuje komputer oraz stację dysków. Natomiast w drugim trybie, nazwijmy go "niezależnym", można osobno resetować komputer lub stację. Warto przypomnieć, że stacje do Commodore to praktycznie osobne komputery, i przy crackerskich zadaniach taki niezależny reset może być przydatny. Przykładowo gdy chcemy zresetować komputer ale też pozostawić w pamięci stacji załadowany uprzednio fast loader.

Po stronie portów joysticka, znalazło się miejsce na drobne usprawnienie – gniazdo do którego podłącza się dodatkowy przewód od zmodyfikowanego joysticka. W joyu jeden z przycisków fire służy wtedy za klawisz spacji dzięki czemu można wygodniej rzucać bomby w grze Commando.

Pozostawiłem opis wg. mnie najciekawszej modyfikacji na sam koniec. Jest nią dźwignia "turbo" która częściowo transformuje komputer z modelu europejskiego (PAL) na amerykański (NTSC), a rezultatem jest wzrost wydajności procesora na poziomie kilku procent. Narzędzia do pakowania kodu i danych uruchamiane były w latach ‘80 natywnie w C64 więc każde przyspieszenie było na wagę złota. "Trybu szybkiego" można sensownie używać tylko przy wyłączonym układzie graficznym, więc nie jest to magiczny przełącznik który zamieni komputer całkowicie w model NTSC.

Pontus opisywał wykonywane przez siebie modyfikacje w wydawanym pod koniec lat ‘80, duńskim magazynie Oberoende computer Commodore magasin który był również sprzedawany w Szwecji. Artykuły napisane w języku szwedzkim były tłumaczone na duński i vice versa, i w taki o to sposób powstawał kolejny numer.

Co dla mnie osobiście jest nie do końca zrozumiałe, "scenowiec z historią" zdecydował się sprzedać oba komputery. Tłumaczy to faktem, iż nie jest kolekcjonerem i nie przywiązuje się do fizycznych rzeczy, a najcenniejsza w scenowaniu jest dla niego społeczność wokół tych komputerów oraz rozwijanie własnych umiejętności. Po takim wytłumaczeniu jednak szanuję decyzję. Sprzedane komputery trafiły m.in. do muzeum we Finlandii, więc jeżeli ktoś bardzo ceni sobie hardware to o ich los może być spokojny.